19 เรื่องที่ PbTHE2
  ประเภท PROGRAM BASE
  ชื่อเรื่อง การวิเคราะห์ต้นทุน – ผลได้ของการตรวจเอชไอวี แอนติเจนร่วมกับการตรวจเอชไอวี แอนติบอดีย์ เปรียบเทียบกับการตรวจเอชไอวี แอนติบอดีย์ แต่เพียงอย่างเดียวของโลหิตบริจาค ที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาด
  ชื่อผู้แต่ง จินดา ตั้งรวมทรัพย์
  ที่มา วิทยานิพนธ์, ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  ปีที่ทำ ปีงบประมาณ 2535 ( 1 ตุลาคม 2534 – 30 กันยายน 2535)
  บทคัดย่อ การตรวจหา HIV - Ag เป็นวิธีการหนึ่งที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาด ได้นำมาใช้ตรวจการติดเชื้อไวรัสเอดส์ในระยะ window Period โดยการนำการตรวจ HIV-Ag มาใช้ควบคู่กับการตรวจ HIV-Ab ในโลหิตบริจาคทุกหน่วยก่อนนำไปใช้กับผู้ป่วย ซึ่งการตรวจ HIV-Ag ที่เพิ่มขึ้นนี้ทำให้ต้นทุนของการตรวจโลหิตเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นเหตุให้ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาด ต้องเสียงบประมาณในการจัดบริการโลหิตเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจมีผลกระทบต่องบประมาณในการจัดบริการด้านอื่น ๆ ได้ การวิจัยครั้งนี้จึงเป็นการศึกษาเพื่อวิเคราะห์หาต้นทุนและผลได้ที่เพิ่มขึ้นของการนำการตรวจ HIV-Ag มาใช้ร่วมกับการตรวจ HIV-Ab เปรียบเทียบกับการตรวจ HIV-Ab แต่เพียงอย่างเดียว ในปีงบประมาณ 2535 โดยการศึกษาในมุมมองของผู้ให้บริการ เพื่อเป็นข้อมูลในส่วนของการประเมินผลที่ให้ผู้บริการตัดสินใจเลือกแนวทางในการขยายผลการปฏิบัติที่เหมาะสมต่อไป

ผลการวิจัยพบว่า ผลได้สุทธิที่เพิ่มขึ้นจากการตรวจโลหิตบริจาคด้วย HIV-Ag ร่วมกับ HIV-Ab เทียบกับการตรวจด้วย HIV-Ab อย่างเดียวมีค่าติดลบ (-16,759,291 บาท) แต่ถ้าคิดถึงโอกาสการนำโลหิตที่บริจาคที่ติดเชื้อไวรัสเอดส์ไปทำเป็น Blood Component ด้วยผลได้สุทธิพที่เพิ่มขึ้นจะเท่ากับ 1,780,329 บาท ถ้าตรวจคัดกรองโลหิตที่บริจาคด้วย HIV-Ag ร่วมกับ HIV-Ab เปรียบเทียบกับการตรวจคัดกรองด้วย HIV-Ab อย่างเดียว การศึกษานี้ได้เสนอข้อมูลสำคัญในการประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับมาตรการในการคัดกรองตรวจโลหิตบริจาคต่อไป

  วิธีการศึกษา เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา( Descriptive Study) โดยใช้หลักการศึกษาทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข โดยทำการศึกษาต้นทุนและผลได้ของการตรวจ HIV Ag ร่วมกับการตรวจ HIV Ab. เปรียบเทียบกับการตรวจ HIV Ab เพียงอย่างเดียว ของโลหิตบริจาคที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย ทำการเก็บข้อมูลย้อนหลังในปีงบประมาณ 2535 รวมระยะเวลาการศึกษา 1 ปี
  วิธีคิดค่าเสื่อมราคา ต้นทุนค่าเสื่อมราคาประจำปีของครุภัณฑ์และอาคารสิ่งก่อสร้าง คิดค่าเสื่อมราคาแบบเส้นตรง (Straight-line method)

อายุการใช้งานครุภัณฑ์ทุกชนิดพิจารณาตามเกณฑ์ของประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาของทรัพย์สิน(ฉบับที่ 200) พ.ศ. 2531 ซึ่งกำหนดให้ เครื่องมือทางการแพทย์หรือครุภัณฑ์ทางการแพทย์มีอายุการใช้งาน 5 ปี หรือค่าเสื่อมราคาร้อยละ 20 ต่อปี ดังนั้นในการศึกษานี้จึงนำเฉพาะครุภัณฑ์ที่มีอายุการใช้งานไม่เกิน 5 ปี หรือครุภัณฑ์ที่ซื้อในปี พ.ศ. 2531-2535 มาคำนวณเท่านั้น สำหรับครุภัณฑ์อื่นๆที่ซื้อก่อนปี 2531 ไม่นำมาคำนวณ

สิ่งปลุกสร้างพิจารณาตามประมวลรัษฎากร ซึ่งกำหนดให้อาคารถาวรมีอายุการใช้งาน 20 ปี หรือค่าเสื่อมราคาร้อยละ 5 ต่อปี คำนวณโดยใช้มูลค่าปัจจุบันของค่ากรก่อสร้าง หารด้วยอายุการใช้งานซึ่งเท่ากับต้นทุนของอาคารสิ่งก่อสร้างต่อปี

  วิธีการกระจายต้นทุน การกระจายต้นทุนจากหน่วยงานที่เป็นต้นทุนทางอ้อม (Indirect Cost) ไปให้หน่วยงานที่เป็นต้นทุนทางตรง (Direct cost) โดยมีเกณฑ์กระจายทุนแตกต่างกันไปตามลักษณะของหน่วยงาน

เมื่อได้ต้นทุนรวมโดยตรวและเกณฑ์การกระจายต้นทุนของแต่ละหน่วยงานแล้ว ก็ใช้วิธีการจัดสรรต้นทุนแบบการจัดสรรครั้งเดียว (Step down method) เพื่อหาต้นทุนของแต่ละแผนกตามความสัมพันธ์ในการให้บริการหรือการสนับสนุนตามเกณฑ์การกระจายต้นทุน

  ผลการศึกษา  

ตารางแสดงต้นทุนต่อหน่วยของการตรวจ HIV-AG ร่วมกับการตรวจ HIV-Abเปรียบเทียบกับการตรวจ HIV -Ab แต่เพียงอย่างเดียว ของโลหิตบริจาคที่ศูนย์บริการ

ประเภทการตรวจ

รับปันส่วนต้นทุน

ต้นทุน

รวม

ปริมาณ

ต้นทุน

จากห้องปฏิบัติการปกติ

ค่าแรง

ค่าวัสดุ

ค่าลงทุน

โลหิตที่ตรวจ

ต่อหน่วย

HIV-Ab

1,737,841.40

177,958.86

8,327,588.87

8,512.41

10,251,901.54

276,857

37.02

HIV-Ag+HIV-Ag

3,917,744.06

392,191.48

18,615,853.26

13,502.41

22,939,291.21

284,701

80.57

ตารางแสดงองค์ประกอบของต้นทุนต่าง ๆ รวมโดยตรงของแผนกต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจ HIV - Ag และ HIV-Ab ของโลหิตบริจาคที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย ปี พ.ศ. 2535

แผนก

ต้นทุนค่าแรง

ต้นทุนค่าวัสดุ

ต้นทุนค่าลงทุน

รวม

Labour Cost

Material Cost

Capital Cost

สำนักผู้อำนวยการ และ ธุรการ

4,630,520.57

5,903,426.02

1,055,945.97

11,589,892.56

22.97%

7.90%

22.74%

11.64%

ประชาสัมพันธ์และจัดหาผู้บริจาคโลหิต

1,579,857.93

2,108,024.36

127,019.00

3,814,901.29

7.84%

2.82%

0.27%

3.83%

ทะเบียนและสถิติ

1,943,746.89

4,344,885.35

361,890.09

6,650,522.33

9.64%

5.81%

7.79%

6.68%

เตรียมเครื่องมือและน้ำยาเอซีดี

2,913,791.76

11,875,717.86

1,675,838.95

16,465,348.57

14.46%

15.89%

36.09%

16.54%

เจาะเก็บโลหิต

6,009,995.12

8,930,469.08

68,595.80

15,009,060.00

29.83%

11.95%

1.48%

15.08%

ห้องปฏิบัติการปกติ

3,078,545.02

41,583,789.35

1,354,594.12

46,016,928.49

15.27%

55.63%

29.17%

46.23%

รวม

20,156,457.29

74,746,312.02

4,643,883.93

99,546,653.24

100.00%

100%

100%

100%

home.gif (2465 bytes)